حسين بن منصور الحلاج ( مترجم : قاسم مير آخورى )
319
مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى )
51 [ مكانك من قلبى هو القلب كلّه ] مكانك من قلبى هو القلب كلّه * فليس لشىء فيه غيرك موضع و حطّتك روحى بين جلدى و أعظمى * فكيف ترانى - إن فقدتك - أصنع ؟ منابع ديوان الحلاج ، ص 71 ، به نقل از نسخهء خطى لندن ، ص 342 . اللمع ، سراج ، ص 335 . شرح شطحيات ، روزبهان بقلى ، ص 547 . نسخهء ( ك ) ص 63 . لغات حطّ : نهادن ، قرار دادن ، گذاردن ، پايين آوردن . جلد : پوست . اعظم : جمع عظم : استخوان . تحقيق 1 . در بيت اول ، به جاى مصرع دوم در ديوان الحلاج آمده : « فليس لخلق فى مكانك موضع » 2 . در بيت دوم به جاى « اعظمى » در ديوان الحلاج ، « عظامى » آمده است . روزبهان بقلى قبل از نقل اين شعر دربارهء مكان مىگويد : « مكان » اهل كمال را بود كه مسلّط هستند بر احوال به نعت تمكين . مكان از مقام عالىتر است ، زيرا كه توطّن حال است در قلب و تربيت قلب در نور غيب بىتغيّر . صاحب مقام تغيّر نگردد . اصل مكان شهود حق است در سر قلب به نعت تجلّى در همه اوقات .